Onaangeraakte tenen
“Ik ben niet zo goed in yoga.” Dit is een uitspraak die ik vaak hoor van nieuwe mensen die les komen volgen. Wat ze dan bedoelen, ik ben niet zo flexibel.
Andersom heb ik ook wel eens gehoord. Iemand die me vertelde dat yoga één van de weinige dingen was, waar ze goed in was. Met andere woorden, zij kon gemakkelijk meedoen met de houdingen.
Ondanks dat dit niet is waar yoga over gaat, snap ik waarom ze dit zeggen. Wanneer je een yogatijdschrift leest, youtube bekijkt of op sociale media yoga mensen volgt, dan word je overspoelt met de mooiste plaatjes van yogahoudingen. Vaak zeer flexibele mensen die met gemak hun tenen kunnen aanraken in de meest ingewikkelde houdingen. Meestal op mooie plekken en dit alles met een ogenschijnlijke moeiteloosheid, rust en kalmte. Niet zo gek dat mensen het idee krijgen dat dit yoga is.
Het beeld dat daarnaast ook verkocht wordt, is een plaatje van succes en geluk. Waar jij en ik als toeschouwer vaak allerlei nog extra kwaliteiten op projecteren. Misschien ontstaat er in jou een verlangen dat plaatje ook te willen. En denkt een deel dat als jij er zo uitziet, of als jij die houdingen kan, dat jij je dan beter gaat voelen.
Yoga is steeds meer een onderdeel van de wellness industrie geworden. Deze industrie verkoopt de illusie dat een succesvol uiterlijk welzijn en een vervullend leven brengt. Waarbij de maakbaarheid van gezondheid en geluk de belangrijkste boodschap is.
De maakbaarheid uit de wellness wereld heeft een grote aantrekkingskracht. Het verlangen naar geluk en ontspanning leeft in iedereen. Hoe fijn is het, vooral voor onze doe-grage delen, om daar dan iets aan te kunnen doen! Naar de sauna voor je hart en bloedvaten, elke een ochtend koude douche of bad voor je immuunsysteem, ademoefeningen om je zenuwstelsel te regeluren en yoga voor meer flexibiliteit. En als je er alles aan hebt gedaan… dan ga je je eindelijk goed voelen! …of toch niet?
Er is niks mis met goed voor je lichaam zorgen en de verschillende activiteiten kunnen ook heel behulpzaam zijn. Maar het geloof in de maakbaarheid brengt naar mijn mening een hoop verwarring met zich mee. Het echte probleem wordt namelijk niet gezien. En dat is het geloof dat je eigenlijk niet voldoet. En dat als jij je tenen zou kunnen aanraken, dat je dan wel zou voldoen.
Stel dat het je lukt, je raakt je tenen aan. Voelt het nu alsof je echt voldoet? En wat als je dan op een dag wat stijver bent en je je tenen niet kan aanraken? Waarschijnlijk volgt onmiddellijk de veroordeling en ga je weer hard je best doen. Het is een eindeloze cyclus, meestal eentje van nooit-genoeg en vaak eentje met behoorlijk wat innerlijk geweld. (lees hier meer over Ahimsa (geweldloosheid).
Het mooie aan yoga is dat je alles, en dit dus ook, in de levende ervaring kan onderzoeken. Doe je mee met een klein onderzoekje?
1. Ga staan en buig voorover. De knieën een beetje gebogen en de armen en handen hangen ontspannen omlaag. Hoe voelt het in jouw lijf? Hoe voelt het in jou?
2. Maak een mentale notitie tot waar je vingers komen en kom weer recht op te staan. Hoe voelt het in jouw lijf? Hoe voelt het in jou?
3. Buig dan weer voorover en rijk dan een stukje verder uit, buig dieper dan zojuist, zover als je kan. Hoe voelt het in jouw lijf? Hoe voelt het in jou? Voel jij je beter nu je verder gebogen bent? Ben je gelukkiger?
4. Kom weer overeind. Hoe voelt het in jouw lijf? Hoe voelt het in jou?
5. Buig weer voorover. En laat het idee dat je iets zou moeten bereiken los. Laat los hoe de houding eruit ziet en wees helemaal in je lijf aanwezig. Rust in de houding. Ontspan in de houding. Hoe voelt het in jouw lijf? Hoe voelt het in jou?
Als ik dit beoefen, dan merk ik op dat mezelf dieper in een buiging forceren vaak onprettig is. Het geeft overspanning (of zelfs pijn) in mijn lichaam en het activeert de prestatiegerichte delen van mijn mind, die vaak niet zo snel tevreden zijn. Het gevolg is een lichaam dat in reactie op de pijn juist samentrekt en een mind die juist onrustiger is geworden. In plaats van aangenamer, is het onaangenamer geworden in mij en voel ik me minder dicht bij mezelf.
Daarom hebben we de aandacht niet naar de tenen, maar naar binnen te richten en naar de overtuiging dat je niet voldoet. Dit te onderzoeken en ook de angsten die daar onder liggen is een wezenlijk onderdeel van yoga. Hoewel asana beoefening heerlijk is en het lichaam verruimd en ontspant, het ontspant de innerlijke strijd niet.
Yoga gaat in wezen over wellbeing en niet over wellness. Het gaat over het kunnen rusten in zijn. Deze ervaring van ‘zijn’, voelt diep ontspannen en is niet het gevolg van iets dat jij doet of bereikt. Het is dát wat je ervaart wanneer je al het doen juist laat en accepteert wat er nu is, in dit moment. Het voelt als een heel dicht bij jezelf zijn, een grote vredigheid waarin alles goed is zoals het is, inclusief onaangeraakte tenen.
Lees verder in de volgende blog: van onaangeraakte tenen naar onaangeraakte wervelingen
Ps. Dit gaat alles gaat natuurlijk niet alleen over tenen ;). Het gaat over dat waar jij naar streeft in de hoop/geloof dat jij dan meer voldoet.