
Yogales geven vanuit het nu
“Hoe bereidt ze zo’n les voor?”
Deze vraag kreeg ik laatst van een leerling. Ze was in een chakra yogales en bleek zelf ook yogadocent te zijn. Na de les hadden we een gesprekje over yoga en toen deelde ze dat deze vraag bij haar opkwam tijdens de les. Een mooie vraag waar veel over te zeggen is.
Het simpele antwoord? Niet, ik bereid mijn lessen niet voor.
Wat ook waar is, dat ik wel voorbereid ben. Ik heb me de afgelopen 23 jaar voorbereid op deze les. Alle persoonlijke ervaringen die ik in yoga en meditatie heb doorleefd, de kennis en wijsheid die ik op mijn yogapad heb opgedaan, en ook de inmiddels duizenden yogalessen die ik heb gegeven, zijn allemaal in mijn koffertje terechtgekomen en zijn beschikbaar wanneer ik lesgeef.
Iedere les die ik geef start ermee dat ik me ontspan. Ik laat los dat ik mijn best hoef te doen en ook die delen in mij die graag willen helpen en een goede les willen geven, nodig ik uit om te rusten. Ik verstil en vertrouw op dat wat er komt. En in de 16 jaar dat ik lesgeef, is er altijd iets gekomen.
Dat klinkt misschien als een heel fijne manier van werken. En dat is het ook echt. Het maakt dat de yogales die ik geef ook voor mij een heel ontspannen ervaring is. Sterker nog, ik ontspan in het lesgeven vaak nog dieper dan wanneer ik een les ontvang. Alle ruis valt van me af en er is een rust en helderheid in me, die heel voedend en vervullend is.
Leren lesgeven door voor te bereiden
De docenten in onze opleiding leren we uiteindelijk dan ook op deze manier lesgeven. Maar we beginnen daar niet mee. Vorige maand is een nieuwe groep gestart. Na 2 jaar basisopleiding zijn ze gestart met het leren van het vak van yogadocent. Hoewel ik onvoorbereid lesgeef, doe ik natuurlijk niet zomaar wat; yogales geven is een echt vak. De opbouw van een les, de techniek van de houdingen en de verweving van de yogafilosofie in een yogales zijn vaardigheden die je kunt leren.
We leren beginnende docenten altijd te starten met het voorbereiden van hun lessen door een lesplan te maken. Welke houdingen ga je doen, wat is de volgorde van de houdingen en belangrijke aanwijzingen uit te schrijven. Op deze manier leer je de vaardigheid van een goede yogales opbouwen. Maar een goed opgebouwde yogales maakt het nog geen goede yogales.
Een goede yogales heeft absoluut een opbouw die klopt, instructies die helder en begrijpelijk zijn, alternatieven waar nodig en goed stemgebruik van de docent. Maar dat heeft een goede zumba-les of kickboks-les ook nodig.
Wij leren onze docenten technisch goed les te geven in yogahoudingen en vervolgens leren we ze wat het is om echt yogales te geven.
Yogales leren geven door de voorbereiding weer los te laten
Wat is dan een yogales? Yoga gaat in essentie over het helemaal aanwezig zijn in dit moment. In diepe ontspanning zijn in jezelf. In een yogales begeleid je als docent mensen naar deze ervaring. En om hier goed les in te kunnen geven, heb je daar eerst zelf te zijn.
Wanneer je een les gaat geven die je gisteren hebt bedacht, ben je sowieso minder aanwezig in het nu. Als je je moet herinneren wat je gisteren had ervaren of wat je niet moet vergeten te zeggen, ben je je best aan het doen met denken en ben je minder ontspannen in dit moment. Ten eerste is dit niet zo’n fijne ervaring voor jezelf als docent, een les geven voelt dan vaak als hard werken. Maar het is ook een minder fijne ervaring voor je leerlingen. Hoe meer jij ontspannen bent, hoe makkelijker je leerlingen kunnen ontspannen. Hoe meer jij in het nu bent, hoe meer zij in het nu kunnen zijn. Jij gaat voor als docent zodat de leerlingen kunnen volgen.
Ik ga dus voor door zelf te ontspannen, door zelf de aandacht in dit moment te brengen. Vervolgens ontstaat de les. Vanuit deze plek kan ik heel precies beschrijven wat er in mij gebeurt en hoe de weg naar binnen zich in mij ontvouwt. Er komen vanzelf houdingen op, en terwijl mijn lichaam beweegt, beschrijf ik de houdingen. Ik benoem de ervaringen die op dat moment in mij aanwezig zijn. En nodig zo de mensen uit om zelf op onderzoek in zichzelf te gaan, om te ontdekken of zij zo’n soort ervaring in zichzelf kunnen voelen, in dit moment. Zo word ik in plaats van een houdingen-juf, een reisleider naar de subtiele binnenwereld.
Wil jij ook op deze manier les leren geven? We starten in september weer met onze yogaopleiding en er zijn nog een paar plekken vrij.
Deze verdiepende yoga opleiding is ook iets voor jou als je deze diepe ontspanning en meer in het nu zijn, wil integreren in je leven (en misschien je werk), ook als je geen les wilt leren geven.